Św. Bernard urodził się w 1090 r. w arystokratycznej rodzinie francuskiej na zamku Fontaine koło Dijon. W wieku 22 lat wstąpił do klasztoru cysterskiego w Citeaux, do czego też nakłonił pięciu swoich braci i trzydziestu towarzyszy. Trzy lata później przyjął święcenia kapłańskie. Wówczas to założył klasztor w Clairvaux (Clara Vallis, czyli Jasna Dolina ) i został jego pierwszym opatem. Za jego życia nastąpił wielki rozkwit Zakonu i rozprzestrzenienie się klasztorów cysterskich w całej Europie, na co zapewne wpływ miały jego wiedza filozoficzna, pochodzenie i umiejętności oratorskie. Św. Bernard nazywany jest miodopłynnym lub miodoustym, a to za sprawą pięknego języka, którym wygłaszał kazania, jak to wygłoszone w Vazelay (Francja), którego efektem był wielki entuzjazm organizacji II wyprawy krzyżowej na prośbę papieża Eugeniusz II w 1146 roku. Wkrótce utworzyły się armie ochotników w Lotaryngii, Flandrii i Niemczech, dołączył też król Francji, Ludwik VII Młody. Krucjata skończyła się, niestety, klęską, co spowodowało ogromne rozczarowanie Bernarda. Św. Bernard był doradcą biskupów, papieży i książąt. Swoim autorytetem wspierał papieża Innocentego II przeciwko antypapieżowi Anakletowi II i przyczynił się do zażegnania schizmy w Kościele zachodnim. Zmarł w swoim macierzystym klasztorze w wieku 63 lat.

W 1274 r. został wyniesiony do chwały ołtarzy, a papież Pius VIII w 1830 r. nadał mu tytuł doktora Kościoła. 800 lat po śmierci św. Bernarda papież Pius XII wydał ku czci świętego piękną encyklikę, zaczynającą się od słów Doktor miodopłynny.