Św. Wacław, król i męczennik, główny patron Czech, św. Wacław („wielki sławą”) urodził się około 907 roku. Był synem księcia Wratysława I i Drahomiry lutyckiej, a wnukiem Borzywoja, zdobywcy Państwa Wielkomorawskiego, który przyjął chrzest w obrządku słowiańskim i został pierwszym chrześcijańskim władcą Czech, oraz jego małżonki św. Ludmiły. Tradycja mówi o wielkiej pobożności Wacława. Po pracowitym dniu modlił się nocą w kaplicy zamkowej – tak go przedstawiano w ikonografii. Musiał się odznaczać szczególną czcią Eucharystii, skoro według podań miał sam uprawiać winną latorośl i pszenicę, by dostarczać wina i chleba na ołtarz. Troszczył się o ubogich, a znalezionych chorych przynosił na własnych ramionach. Malowano też Wacława w towarzystwie aniołów lub anioła, bo jak głosiła legenda, podczas jednej z walk, które nieustannie wybuchały między podzielonymi księstwami, miał w obronie Wacława stanąć zastęp anielski, co tak przeraziło wroga, że ruszył do odwrotu. Przeciwko Wacławowi uknuto spisek. Młodszy brat Bolesław za namową matki Drahomiry zaprosił Wacława na uroczystą konsekrację kościoła Świętych Kosmy i Damiana, który wzniósł przy swoim zamku w Starej Bolesławi. Tam nasłani przez Bolesława siepacze zabili Wacława. Miał zginąć na progu świątyni (a może nawet w jej wnętrzu). Było to 28 września 929 (?) roku. Ciało męczennika pochowano w kościele św. Wita w Pradze. Kronikarz Widuking, mnich z Korbei z drugiej połowy X wieku, opisał cuda, jakie miały miejsce na grobie Wacława.